• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg
  • 4.jpg
  • 5.jpg
  • 6.jpg
  • 7.jpg
  • 8.jpg
  • 1

ŚWIĘTOŚĆ W DOBIE REWOLUCJI TECHNICZNEJ


Sprawozdanie z cyklu wykładów profesora Tomasa Sodeiki
tekst: Maciej Bogdalczyk

Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II oraz licznych uczestników wykładów zaszczycił swoją obecnością filozof prof. Tomas Sodeika z Uniwersytetu Wileńskiego.

Prof. Sodeika jest tłumaczem na język litewski dzieł m.in. Edmunda Husserla, Martina Heideggera, Hansa-Georga Gadamera oraz Martina Bubera, jest także autorem ponad 70 artykułów naukowych. Profesor Tomas Sodeika jest również członkiem Centrum Studiów i Badań nad Religią na Uniwersytecie Wileńskim. Należy również dodać, iż postać prof. Sodeiki związana jest z Krakowem poprzez myśl Romana Ingardena, z której prof. Sodeika obronił doktorat na temat ontologii fenomenologicznej krakowskiego filozofa.

Przez trzy kolejne popołudnia wileński profesor głosił wykłady w krakowskim klasztorze oo. Dominikanów przy ul. Stolarskiej 12. Pierwszy wykład – wtorkowy, zatytułowany "Świętość a uczucie" koncentrował się na przybliżeniu zagadnienia doświadczenia religijnego w ujęciu klasyków współczesnej filozofii religii, takich jak: Friedrich Schleiermacher, Immanuel Kant, Wilhem Dielthey, Edmund Husserl czy Rudolf Otto.
Wileński Profesor, opisując różnorodne próby uchwycenia istoty religijności, podkreślił wagę kantowskich warunków możliwości istnienia religii autentycznej. Dla zrozumienia fenomenu religii ważny jest też pogląd Schleiermachera. Według tego niemieckiego filozofa religia stanowi ogląd i uczucie zależności człowieka od wszechświata. Według nich człowiek kształtuje swoją egzystencję. Zależność ta jest świadoma siebie samej i tym samym uzdalnia człowieka do przekroczenia samego siebie poprzez uświadomienie swojej zależności, jednocześnie zachowując i umacniając religijną tożsamość człowieka. Z kolei w namyśle Edmunda Husserla nad religią, Tomas Sodeika za ważne w aspekcie filozoficznym, uznał określenie jej (tj. religii) jako dynamicznego i twórczego (poprzez samoodniesienie się) elementu konstytuującym człowieka.


W drugim dniu wykładów wileński Profesor przedstawił interesującą interpretację pojęcia świętości wyrażanego poprzez różnorodne formy sztuki. Relacja między uczuciem a świętością, w nawiązaniu do poprzedniego wykładu, została przedstawiona na przykładach dzieł sztuki odnoszących się do różnych tradycji religijnych (chrześcijaństwo wschodnie - ikona Matki Bożej, malarstwo renesansowe - obraz Madonny, Rafael Santi, rzeźby renesansowej - ekstaza św. Teresy, Giovanni Lorenzo Bernini, starożytne malarstwo chińskie - pojęcie pustki, tradycja buddyjska - wyobrażenia Buddy, czy malarstwo współczesne - Paul Gauguin). Profesor wileński interpretując pojęcie świętości wskazał na typowe, jedynie dla tradycji europejskiej, rozróżnienie świętości na dwa znaczenia: pierwsze wskazuje obecność bóstwa a drugie określa sferę sacrum, która dla człowieka jest "niedotyklana". Tym samym, interpretując tak rozumianą świętość, będącą ostatecznie misterium, wskazał na jej nierozerwalny związek z uczuciami. Wileński myśliciel próbując wskazać na sposób rozumienia świętości w epoce Oświecenia – poprzez odniesienie się do myśli Edmunda Burke'a, Emanuela Kanta oraz Rudolfa Otto – wskazał na pojęcie piękna, brzydoty a także wzniosłości.

Ostatni – trzeci, podsumowujący dzień wykładów, wileński Profesor zatytułował: "Świętość w dobie reprodukcji technicznej". Nawiązując do dwóch poprzedzających wystąpień dokonał podsumowującej refleksji filozoficznej w obszarze szeroko rozumianego pojęcia świętości. Konstruując cykl swoich wykładów w dynamicznym napięciu między pojęciem świętości a tym co nim nie jest, na zasadzie kontrastu i harmonii, Profesor Sodeika wskazał, że dzieło sztuki, począwszy od okresu renesansu, nie pełni już wyłącznie funkcji religijnej. Wraz z tym momentem rozpoczęty proces sekularyzacji kształtuje dziedziny sztuki i dzieła sztuki jako wartości bardziej ekspozycyjne i kulturowe, niż mające odsłaniać przed człowiekiem sferę sacrum. Dokonując analizy przykładowych dzieł sztuki, prof. Sodeika, zwrócił uwagę słuchaczy na bardzo ważny moment przy interpretacji dzieła sztuki w kontekście obszaru religijnego. Tylko oryginalne dzieło sztuki będące interpretacją sacrum, jest uzasadnionym, autentycznym i właściwym sposobem otwarcia człowieka na wymiar religijnej transcendencji. Wynikający z tego konflikt między oryginalnym dziełem sztuki a jego kopiami, choć jest nieunikniony, stanowi poważny problem w kształtowaniu się współczesnego rozumienia pojęcia religijności. Jednocześnie zostały, przez prelegenta, podniesione zasadnicze pytania i wątpliwości dotyczące relacji między sferą religii a sferą kultury. Profesor rozważał problem - czy film religijny oddaje w pełni istotę historycznego wydarzenia jakim jest objawienie chrześcijańskie? Jeżeli tak, to czy każda fabularna interpretacja scenarzysty filmowego jest uzasadniona? Czy może tzw. "kino religijne" jest po prostu wyrazem religijności we współczesnej epoce postsekularyzmu? Tomas Sodeika pytał też, czy religijna sztuka filmowa może być traktowana jako jedna ze współczesnych form nabożeństwa religijnego? Podsumowując cykl wykładów wileński Profesor zaprzeczył możliwości uznania reprodukcji – jako kopi dzieła sztuki, za nośnik, symbol sfery sacrum.

Profesor w ostatnim dniu wykładów wygłosił również referat na seminarium Polskiego Towarzystwa Filozofii Religii zatytułowany "Fenomenologia a przeżycie religijne".

Organizatorami cyklu wykładów byli: Katedra Filozofii Religii Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jana Pawła II oraz Klasztor oo. Dominikanów w Krakowie.

Gdańskie Wykłady Filozoficzne

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • 1

  • GWF_d

  • 1

Nasz Facebook

facebook

Odwiedziło nas

0.png4.png1.png9.png0.png4.png9.png
Dzisiaj99
Wczoraj168
W tym tygodniu99
W tym miesiącu4093

Informacje o użytkowniku:
  • Twoje IP: 54.205.211.87
  • Twoja przglądarka: Unknown
  • Wersja:
  • System: Unknown

Obecnie na stronie jest:
1
użytkownik(ów)

poniedziałek, 21.01.2019 / 12:48