"Mistyka a fenomenologia"

 Sprawozdanie z cyklu wyk┼éad├│w prof. Tomasa Sodeiki

 

      W dniach 26-28 maja br. w Dominika┼äskim Kolegium Filozoficzno-Teologicznym przy ul. Stolarskiej 12 w Krakowie odby┼é si─Ö cykl wyk┼éad├│w wile┼äskiego prof. Tomasa Sodeiki. Ten badacz religii jest t┼éumaczem na j─Özyk litewski mi─Ödzy innymi dzie┼é Edmunda Husserla, Martina Heideggera, Hansa-Georga Gadamera oraz Martina Bubera, jest tak┼╝e autorem ponad 70 artyku┼é├│w naukowych. Profesor Tomas Sodeika jest r├│wnie┼╝ cz┼éonkiem Centrum Studi├│w i Bada┼ä nad Religi─ů na Uniwersytecie Wile┼äskim.
    
    Pierwszy dzie┼ä wyk┼éad├│w po┼Ťwi─Öcony zosta┼é my┼Ťli ┼Ťw. Bonawentury znanemu jako Doctor Seraphicus. Obok ┼Ťw. Tomasza z Akwinu, Doktora Anielskiego (Doctor Angelicus), ┼Ťw. Bonawentura uwa┼╝any jest za jedn─ů z najwi─Ökszych postaci XIII wieku, jest klasykiem szczytowego okresu scholastyki. Wraz ze ┼Ťw. Tomaszem zosta┼é por├│wnany przez papie┼╝a Sykstusa V do dw├│ch kandelabr├│w o┼Ťwiecaj─ůcych ┼Ťwiat┼éem swej m─ůdro┼Ťci ca┼éy Ko┼Ťci├│┼é.

 

      Prof. Sodeika w oparciu o dzie┼éo Bonawentury Itinearium mentis in Deo w ciekawy spos├│b wskaza┼é na mo┼╝liwo┼Ť─ç fenomenologicznej interpretacji symbolicznej drogi cz┼éowieka ku Bogu. W tak zarysowanej perspektywie fenomenologicznej interpretacja ┼Ťredniowiecznej symboliki okre┼Ťlaj─ůcej relacj─Ö miedzy cz┼éowiekiem a Bogiem mo┼╝e przyj─ů─ç nie tylko poziom metaj─Özykowy, lecz r├│wnie┼╝ mo┼╝e skutecznie odsy┼éa─ç do pierwotnego zdarzenia inicjuj─ůcego powstanie symbolu. Tym samym XX wieczna fenomenologia staje si─Ö u┼╝ytecznym narz─Ödziem filozoficznym, aby osi─ůgn─ů─ç cel Bonawentury jakim jest umo┼╝liwienie powrotu ka┼╝demu cz┼éowiekowi do bezpo┼Ťredniego prze┼╝ycia obecno┼Ťci Boga w jego ┼╝yciu. To co niewidzialne i z gruntu nie mog─ůce by─ç uchwycone przez cz┼éowieka, jest przez niego dostrzegane jedynie cz─ůstkowo i jakby w zwierciadle. Poprzez nadwy┼╝ki sensu odnajdywane w rzeczywisto┼Ťci materialnej, to co duchowe zostaje uchwycone. Taka interpretacja jest mo┼╝liwa jedynie dzi─Öki temu, ┼╝e w samym cz┼éowieku znajduje si─Ö obraz Boga umo┼╝liwiaj─ůcy, poprzez i w symbolu, interpretacj─Ö fenomenologiczn─ů spotkania ka┼╝dego cz┼éowieka z Bogiem. Warunkiem koniecznym tego spotkania jest, zdaniem wile┼äskiego profesora, indywidualne nastawienie wzroku cz┼éowieka, aby to, co dostrzegalne sta┼éo si─Ö jakby zwierciad┼éem dla tego, co niewidzialne. Tym samym prof. Sodeika interpretuj─ůc zagadnienie biblijnej "drabiny Jakubowej" wskaza┼é na istnienie dw├│ch czynnik├│w kszta┼étuj─ůcych pierwotne do┼Ťwiadczenie Boga ÔÇô na to co dost─Öpne dla cz┼éowieka i zale┼╝ne od jego wysi┼éku oraz na ┼éask─Ö Boga. Intelektualn─ů konkluzj─ů pierwszego dnia wyk┼éad├│w by┼éa my┼Ťl, ┼╝e ka┼╝dy rejon rzeczywisto┼Ťci staje si─Ö zwierciad┼éem tego, co niewidzialne dzi─Öki podj─Ötemu wysi┼ékowi cz┼éowieka, kt├│ry dostrzega obecno┼Ť─ç ┼Ťlad├│w Boga w otaczaj─ůcego go rzeczywisto┼Ťci. Powy┼╝sza my┼Ťl jest zgodna z celem Bonawentury, kt├│rego zdaniem prawdziwa teologia musi mie─ç charakter praktyczny, co oznacza, ┼╝e powinna s┼éu┼╝y─ç cz┼éowiekowi w jego dzia┼éaniu i uczy─ç go mi┼éo┼Ťci do Boga i bli┼║niego. Non est perfecta cognitio sine dilectione ÔÇô Nie ma prawdziwego poznania bez umi┼éowania. Tym samym mo┼╝liwo┼Ť─ç fenomenologicznego opisu powrotu do "samych rzeczy" ubogaca teologiczn─ů refleksj─Ö Bonawentury nad osob─ů i pismami ┼Ťw. Franciszka, kt├│ry ÔÇô mimo, i┼╝ nie by┼é cz┼éowiekiem uczonym ÔÇô osi─ůgn─ů┼é pe┼éne zjednoczenie z Bogiem.


     Drugi dzie┼ä wyk┼éad├│w by┼é r├│wnie┼╝ interesuj─ůcy. Wile┼äski Profesor skupi┼é uwag─Ö licznych s┼éuchaczy na postaci dominika┼äskiego mistyka Mistrza Eckharta. Zdaniem Eckharta cz┼éowieka jest powo┼éany do zjednoczenia z Bogiem w g┼é─Öbi swego istnienia. Eckhart akcentowa┼é nico┼Ť─ç stworzenia, oraz dzia┼éanie ┼éaski, poprzez kt├│r─ů dokonuje si─Ö narodzenie Boga w duszy, czyli unio mistica, kt├│re jest nieprzekazywalne w kategoriach ├│wczesnej mu filozofii scholastycznej. Id─ůc ┼Ťladami Eckharta prof. Sodeika na pocz─ůtku wyk┼éadu wskaza┼é na scholastyczne nastawienie i opis spotkania cz┼éowieka z Bogiem. Pocz─ůtek drogi scholastycznej rozpoczyna si─Ö od lectio, nast─Öpnie nast─Öpuje questio rozumiane jako zakwestionowanie, aby nast─Öpnie ratio rozumiane jako uzasadnienie wskazywa┼éo na disputatio, b─Öd─ůce zako┼äczeniem drogi. Tak rozumiana idea Boga inaczej jest rozumiana u Eckharta, u kt├│rego w przeciwnym kierunku, bo w duszy cz┼éowieka, w sobie samym cz┼éowiek mo┼╝e odnale┼║─ç Boga. Warunkami wewn─Ötrznego spotkania cz┼éowieka z Bogiem jest radykalne ub├│stwo, rozumiane inaczej ni┼╝ ub├│stwo materialne. Prof. Sodeika wskaza┼é na problematyczno┼Ť─ç deskrypcji fenomenologicznej w do┼Ťwiadczeniu religijnym, jak r├│wnie┼╝ na celow─ů paradoksalno┼Ť─ç wypowiedzi Eckharta, kt├│ry odradza┼é poszukiwanie uzasadnienia spotkania z Bogiem. Zdaniem nadre┼äskiego Mistrza, ka┼╝dy cz┼éowiek ┼╝yje nie dlatego, ┼╝e chce ┼╝y─ç i jest to skutek podj─Ötej przez niego decyzji, lecz fakt istnienia cz┼éowieka jest faktem fundamentalnym, rozumianym jako do┼Ťwiadczenie pierwotne. Fenomenologiczne epoche, rozumiane jako powstrzymanie si─Ö od s─ůdu, tym samym nie jest jednorazowym wydarzeniem. Fenomenologiczne nastawienie zak┼éada do┼Ťwiadczenie rzeczywisto┼Ť─ç takiej, w jakiej postaci si─Ö ona wyra┼╝a. Dlatego mo┼╝na uzna─ç za Eckhartem jedynie faktyczno┼Ť─ç ┼╝ycia ka┼╝dego cz┼éowieka jako danej podstawowej i pierwotnej. Wile┼äski Profesor ko┼äcz─ůc drugi dzie┼ä wyk┼éad├│w zauwa┼╝y┼é tym samym subtelny paradoks. Cz┼éowiek z osobna, to nie jest ka┼╝dy cz┼éowiek. Cz┼éowiek ┼╝yje nie dlatego, ┼╝e po prostu ┼╝yje tak jak ka┼╝dy inny, lecz dlatego, ┼╝e w nim samym, w jego duszy, mo┼╝e narodzi─ç si─Ö sam B├│g.


     W ostatnim dniu wyk┼éad├│w prelegent skupi┼é uwag─Ö s┼éuchaczy na my┼Ťli ┼Ťw. Ignacego Loyoli w kontek┼Ťcie fenomenologicznego opisu wewn─Ötrznej przemiany cz┼éowieka, kt├│ra jest celem ─çwicze┼ä ignacja┼äskich. ─ćwiczenia duchowe za┼éo┼╝yciela zakonu jezuit├│w oparte s─ů na rozeznaniu duchowym oraz rozmy┼Ťlaniach. G┼é├│wnym celem ─çwicze┼ä jest odpowied┼║ cz┼éowieka na skierowane do niego osobiste wezwanie do ca┼ékowitego zjednoczenia si─Ö z Jezusem, Jego drog─ů oraz s┼éu┼╝by Jemu, dla wsparcia dzie┼éa zbawienia. Zdaniem prof. Sodeiki fenomenologiczny opis, odnosz─ůcy si─Ö do do┼Ťwiadczenia religijnego, okre┼Ťla uczestnictwo w zdarzeniu pierwotnym, nie tylko jako obecno┼Ť─ç, lecz r├│wnie┼╝ jako czynny udzia┼é, konkretny spos├│b zachowania oraz zaanga┼╝owania. Tym samym tekst ÔÇ×─ćwicze┼ä duchowychÔÇŁ ┼Ťw. Ignacego jest nie tylko tekstem informatywnym, ale tak┼╝e formatywnym. Fenomenologiczna interpretacja duchowo┼Ťci ignacja┼äskiej nie jest tylko suchym opisem, lecz ÔÇô jak zauwa┼╝y┼é wile┼äski profesor ÔÇô dotyczy ona przede wszystkim codziennej praktyki, powtarzaj─ůcych si─Ö gest├│w duszy uzdalniaj─ůcych cz┼éowieka do osi─ůgni─Öcia jego przeznaczenia jakim jest jego zbawienie. Warunkiem tak okre┼Ťlonego celu jest w┼éa┼Ťciwy stosunek cz┼éowieka do innych stworze┼ä oraz jego oboj─Ötno┼Ť─ç wobec rzeczy nie s┼éu┼╝─ůcych zbawieniu cz┼éowieka. Zdaniem prelegenta w duchowo┼Ťci ignacja┼äskiej nie wiedza zbawia cz┼éowieka, ale jej wewn─Ötrzne smakowanie pobudzaj─ůce do dzia┼éania.

 

    Cykl wyk┼éad├│w zorganizowa┼éo Dominika┼äskie Kolegium Filozoficzno-Teologiczne oraz Katedra Filozofii Religii Wydzia┼éu Filozoficznego Uniwersytetu Papieskiego Jana Paw┼éa II.

 

Gdańskie Wykłady Filozoficzne

  • 1

 zobacz wszystkie wyklady

Nasz Facebook

facebook

Odwiedziło nas

0.png7.png4.png9.png8.png3.png5.png
Dzisiaj216
Wczoraj180
W tym tygodniu396
W tym miesi─ůcu3536

Informacje o u┼╝ytkowniku:
  • Twoje IP: 44.200.174.97
  • Twoja przgl─ůdarka: Unknown
  • Wersja:
  • System: Unknown

Obecnie na stronie jest:
2
u┼╝ytkownik(├│w)

wtorek, 17.05.2022 / 19:46